Voedingsadvies bij spijsverteringsproblemen

• Drink vooral (kraantjes-)water
• Eet meer groenten en fruit, bij voorkeur van het seizoen
• Kies vaker voor volle granen, peulvruchten en noten
• Eet minder vlees en verkies gevogelte, vis en eieren boven rood en bewerkt vlees
• Eet en drink zo weinig mogelijk lege calorieën zoals frisdrank, snacks en snoep
• Eet niet meer dan je lichaam nodig heeft

Ook beweging is belangrijk in een gezonde levensstijl.

• Zit minder lang stil en beweeg meer
• Ruil minder gezonde keuzes voor gezonde gewoontes
• Kies iets wat je graag doet
• Ga elke dag voor een gezonde mix van zitten, staan en bewegen
• Zet stap voor stap

Voor meer tips en info rond een gezonde levensstijl verwijzen we je graag verder naar de website www.gezondleven.be of kan je één
van onze diëtisten contacteren.

Een restenarme voeding wordt aangeraden ter voorbereiding van een darmonderzoek of chirurgische ingreep en bij bepaalde darmaandoeningen zoals gecompliceerde diverticulitis, darmvernauwingen,….

• Geen groenten
• Geen fruit
• Enkel witte graanproducten: wit brood, witte rijst of pasta

Een maag-darmsparende voeding wordt aangeraden bij veelvuldig last van maagzuur of maagpijn zodat de getroffen organen zich kunnen herstellen, maar ook bij de revalidatie van een maag- of darmziekte.

Kies voor:

• Magere voedingsmiddelen:
  • Magere of halfvolle melkproducten, magere kaas
  • Magere, niet gepaneerde vleessoorten en charcuterie: kippenwit, filet de sax, filet d’Anvers, gekookte ham, kip, mignonette, kalfslapje, …
  • Magere, niet gepaneerde vis: kabeljauw, tong, rog,…
• Witte graanproducten: wit brood, pasta, rijst
• Gekookte licht verteerbare groenten (GEEN kolen, ui, paprika, rauwe tomaat, paddenstoelen, rauwkost)
• Fruit uit blik of zeer zacht fruit BEHALVE citrus en gedroogd fruit
• Zachte kruiden en specerijen

Vermijd:

• Gebakken, gefrituurde en gepaneerde voedingsmiddelen
• Alcohol
• Specerijen
• Koolzuurhoudende dranken, koffie, thee
• Chocolade

Vetarme voeding wordt aangeraden in geval van galweg- of galblaaspathologie.

Kies voor:

• Gebruik volgende bereidingswijzen: stomen, koken, grillen, in papillotte, stoven met weinig vetstof
• Magere voedingsmiddelen:
  • Magere of halfvolle melkproducten, magere kaas
  • Mager niet-gepaneerde vlees en magere charcuterie: kippenwit, filet de sax, filet d’Anvers, gekookte ham, kip, mignonette, kalfslapje,…
  • Magere, niet-gepaneerde vis: kabeljauw, tong, rog,…
• Vetarme soep of bouillon, vetarme dressing - slasaus
• Ongesuikerde, witte of volkoren graanproducten: brood, pasta, rijst, cornflakes, muesli, havermout, ontbijtgranen
• Groenten, bereid zonder vet
• Fruit
• Zachte kruiden en specerijen
• Kleine hoeveelheid plantaardig vet ( max 1el/dag)

Vermijd:

• Gebakken, gefrituurde en gepaneerde voedingsmiddelen en gerechten
• Boter, volle melkproducten, room en roombereidingen
• Kant-en-klare voedingsmiddelen en gerechten
• Croissants, koeken, gebak, sandwiches, rozijnen –of suikerbrood
• Noten, olijven, chips, zoutjes, …
• Frieten, kroketten, gebakken aardappelen, gratinbereidingen
• Alcohol
• Pikante kruiden en specerijen
• Sauzen
• Vette vissoorten: Zalm, haring, forel, heilbot, ansjovis,..
• Vette vleessoorten en vleeswaren : Salami, paté, worsten, gehakt, spek, vleessalades, …
• Chocolade, snoep, nougat, …

Zoutarme voeding wordt gegeven om vochtretentie ( ‘oedeem’) te voorkomen, bij behandeling van hoge bloeddruk (‘hypertensie’) en in geval van verminderde hart-, nier-, en leverfunctie.

Veel voedingsmiddelen bevatten van nature al wat zout. De dagelijkse zoutinname bedraagt maximaal 5 tot 6g. Gebruik dus geen zout bij het koken en bereiden van het eten en aan tafel. 

Staat op het etiket enkel de hoeveelheid natrium genoteerd, vermenigvuldig dit getal dan met 2,5 om het zoutgehalte te weten. Een voedingsmiddel met >1,5 g zout/100 g wordt als zoutrijk beschouwd.

Kies voor:

• Verse voedingsmiddelen:
• Verse vis
• Vers vlees
• Verse groenten
• Zoutarm brood
• Zoutarme kaas (zowel verse als harde kazen)
• Zoutarme charcuterie en beleg: kip- en kalkoenwit, gebraad, gekookte ham, rosbief, .. < 1,5g zout/100g voedingsmiddel
• Fruit
• Verse kruiden en specerijen zonder zouttoevoeging
• Ongezouten noten, zaden, pitten
• Zelfgemaakte marinades met verse kruiden in olie

Vermijd:

• Gerookte of gezouten charcuterie en beleg: rauwe ham, gerookte zalm, filet d’anvers, filet de saxe, …
• Zoutrijke kazen > 2,5g zout/100g voedingsmiddel
• Bereide vleessoorten en vissoorten: hamburgers, worsten, fishsticks, gepaneerde vis, pensen, …
• Kant-en-klare voedingsmiddelen en gerechten
• Voedingsmiddelen uit blik of glazen potjes
• Zoute waters: Tonissteiner, Vichy, Appolinaris,..
• Sportdranken
• Chips, zoutjes, olijven, gezouten nootjes, …
• Sauzen

Energie-en eiwitrijke voeding wordt aangeraden wanneer het lichaam extra energie nodig heeft tijdens een ziekte, een medische behandeling of therapie, bij verminderde weerstand, verlies van spierkracht of bij ongewenst gewichtsverlies van meer dan 5% in één maand of meer dan 10% op minder dan 6 maanden.

Verdeel het eten in kleinere porties over 6 maaltijden per dag en zorg voor voldoende afwisseling in kleur, smaak, textuur. Voornamelijk eiwitrijke voedingsmiddelen zijn aangeraden! Drink voldoende maar niet te veel voor en tijdens de maaltijd.

Kies voor:

• Vettere vissoorten en bereidingen : zalm, makreel, haring, fishsticks…
• Vettere vleessoorten en bereidingen : worst, gehakt, paté,…
• Gekookte groenten met een sausje of boter/room
• Peulvruchten, noten, zaden, pitten
• Puree met extra boter en room, gebakken aardappelen, frietjes, ..
• Volle melkproducten: boter, room, volle yoghurt, volle melk, vette kazen, eieren, ...
• Neem tussendoortjes: pannenkoek, cake, roomijsje, croissant, ontbijtkoek,..
• Chocolademelk, milkshake, suikerrijke frisdrank, vruchtensap,energiedrank
• Extra suiker, siroop, honing
• Desserten: vla, pudding, rijstpap, wafels
• Fris-zure fruitsoorten (wekken de eetlust op)
• Sauzen
• Chocolade & snoep

Medische bijvoeding
Als bovenstaande tips weinig helpen, kan je overwegen om medische bijvoeding te gebruiken. Deze bijvoedingen zijn rijk aan eiwitten en energie (300-400kcal per flesje). Ze zijn verkrijgbaar bij de apotheker zonder voorschrift.

Enkele tips:

• Neem kleine slokjes en drink de bijvoeding langzaam op om een zwaar gevoel te vermijden.
• Varieer voldoende in smaken (zoet, hartig) en texturen (als drink, crème…).
• Bijvoedingen kunnen zowel koel, warm als ingevroren gebruikt worden. Je kan ze opwarmen in de microgolf in een kommetje (ongeveer 45 sec. op 700 watt).
• Je kan ze ook invriezen en als ijsje opeten.

Voorbeelden van bijvoedingen zijn: Fortimel® Compact protein of Fortimel® Extra (Nutricia), 2 kcal of 3.2 kcal drink (Fresenius), Delical® (BS Nutrition), Resource® (Nestlé).

Je kan ook gebruik maken van eiwitrijk of koolhydraatrijk poeder om aan je dagelijkse gerechten toe te voegen.

• Eiwitrijk poeder: vb. Protifar® (Nutricia) of Protein Powder® (Fresenius): kan toegevoegd worden aan vb. puree, pudding, milkshake,…. Het
  poeder is smaakloos.
• Koolhydraatrijk poeder: vb. Fantomalt® (Nutricia): levert extra koolhydraten en dus meer kcal. Kan toegevoegd worden aan yoghurt, pudding,
  milkshake,…

Voor meer informatie raadpleeg zeker de diëtist(e).