Fysische geneeskunde en revalidatie

Een aandoening heeft soms ook geestelijke consequenties. In eerste instantie voor de revalidant zelf, maar ook voor zijn familie en naaste omgeving. Daar bestaat vaak nog veel onwetendheid en onbegrip over. Het team besteedt hieraan de nodige aandacht en zal de verzorgende familieleden helpen begeleiden bij het omgaan met de nieuwe situatie. Indien gewenst kan er beroep gedaan worden op de psycholoog van de afdeling revalidatie.

Het revalidatieteam komt minstens één keer per week samen met alle betrokken zorgverleners en de revalidatiearts. Tijdens dit overleg wordt de voortgang van het revalidatieplan geëvalueerd. Indien nodig worden de doelstellingen bijgesteld.

Bij het revalidatieproces zijn meerdere therapeuten betrokken. Het multidisciplinair revalidatieteam komt minstens één keer per week samen om de toestand van elke patiënt te bespreken en om een verder coherent beleid te bepalen voor de daaropvolgende week.

Artsenteam

Op de afdeling Revalidatie is de revalidatiearts dr. Nick Vanhauter de hoofdbehandelaar en jouw centraal aanspreekpunt. 

Internistische problemen worden behandeld door dr. Nelly Numbi, internist in samenwerking met de geriaters dr. Gwen Verbeke, dr. Evi Moonen, dr. Katleen Jegers en dr. Rock Ange Iranyeza. 

Minstens twee keer per week komt één van de hierboven vermelde artsen samen met de hoofdverpleegkundige van de afdeling Revalidatie bij jou langs. Dit is het moment waarop de arts zich een beeld vormt van jouw vooruitgang en waarop je al jouw vragen rechtstreeks kan stellen.

In onderling overleg zetten de artsen de revalidatiedoelen uit en coördineren zij de revalidatieactiviteiten van de verschillende betrokken therapeuten. Uiteindelijk zal de arts ook jouw ontslagdatum vaststellen.

In principe zijn op het moment van uw opname op de dienst Revalidatie de acute medische problemen al zo goed mogelijk verholpen. Bij nieuwe spoedeisende complicaties zullen de artsen dadelijk hulp bieden. Wanneer een meer intense behandeling nodig blijkt, word je opnieuw doorverwezen naar een acute ziekenhuisdienst in het AZ Jan Portaels.

Via het zorgteam kan jij, jouw partner of een familielid steeds een gesprek aanvragen bij de arts.

Verwijzend arts

De arts die jou doorverwees naar de afdeling revalidatie is steeds welkom op de afdeling. De revalidatieartsen houden zeker rekening met zijn adviezen en zullen hem steeds om raad vragen bij specifieke aspecten in zijn vakgebied. Indien gewenst, geven we bij ontslag een controle afspraak mee bij jouw verwijzend arts.

Zorgteam

Het zorgteam staat onder leiding van de hoofdverpleegkundige in voor de continuïteit van het zorgproces. Het zorgteam is tevens hét aanspreekpunt voor meer informatie of om een afspraak te maken met een ander lid van het revalidatieteam.

We raden naaste familieleden steeds aan zo snel mogelijk na jouw opname het zorgteam van de afdeling Revalidatie aan te spreken voor wederzijdse informatie-uitwisseling.

Op de dienst Revalidatie biedt het zorgteam ondersteuning om je te begeleiden bij jouw zelfzorg. Het team zal je stimuleren, tips geven én waar nodig jou ook effectief helpen. Na verloop van tijd zal je merken dat jouw zelfredzaamheid vergroot en dat je steeds minder geholpen moet worden. Met het oog op jouw veiligheid zal beslist worden bij welke taken je effectief geholpen zal worden. Het zorgteam helpt je ook bij de overige lichaamszorg en zo nodig bij continentietraining.

Het zorgteam staat eveneens in voor de voorgeschreven medicatie, het bezorgen van de maaltijden en tracht zo goed mogelijk jouw vragen te beantwoorden en met jouw wensen rekening te houden.

In onderling overleg zetten de artsen de revalidatiedoelen uit en coördineren zij de revalidatieactiviteiten van de verschillende betrokken therapeuten. Uiteindelijk zal de arts ook uw ontslagdatum vaststellen.

Aangezien deze verpleeg- en zorgkundigen 24 uur per dag met u omgaan, hebben zij vaak een goed beeld van jouw functioneren, de resterende problemen, jouw stemming en gedrag, pijnen en zorgen. Zij zijn dus best geplaatst om de arts hierover te adviseren.

Aarzel dus niet om op hen een beroep te doen. Wie goed verzorgd wordt en zich gerust voelt, revalideert namelijk vlotter.

Kinesitherapeuten

De kinesist of fysiotherapeut onderzoekt en behandelt jouw bewegingsbeperkingen. Hierbij wordt gekeken naar kracht, lenigheid en conditie. Ook bewegingsgevoel, belastbaarheid, coördinatie en ontspanning zijn belangrijke aandachtspunten.

Naast het behandelen van de beperkingen wordt ook de bewegingswinst gebruikt om het hele lichaam te trainen tot voor jou zinvolle activiteiten. Dit zijn de dagelijkse verplaatsingen in en uit bed, van en naar de stoel of toilet, op en neer de trap. Stappen op een effen vloer in de gang kan worden uitgebreid tot het oefenen op het trottoir of in de oefentuin buiten. Breng hiervoor comfortabele sportschoenen en loszittende kleding mee.

Indien noodzakelijk worden een wandelstok, kruk, looprek, rollator, rolstoel of aangepaste schoenen aangeboden. De kinesist zal steeds het eenvoudigste hulpmiddel voorstellen. Hij zal ook regelmatig jouw valrisico evalueren en de oefeningen hieraan aanpassen.

Ergotherapeuten

Het stap voor stap opnieuw aanleren van de verschillende activiteiten van het dagelijkse leven (ADL) gebeurt door de ergotherapeut. Het gaat hier aanvankelijk over zich wassen, aankleden, opschikken en verzorgen, maar ook over verplaatsen, toiletgang, innemen van medicatie en gebruik van incontinentiemateriaal. In een later stadium wordt aandacht geschonken aan telefoongebruik, voedselbereiding, huishoudelijke taken, gebruik van vervoermiddelen, winkelen of dagelijkse administratie.

De ergotherapeut organiseert individuele oefeningen, maar ook groepsactiviteiten die het therapeutische met het sociale aspect combineren.

De ergotherapeut zal ook jouw concentratie en zin voor initiatief trachten te verbeteren. Dit kan individueel, in groep of als ontspanningsactiviteit, zoals bijvoorbeeld het bereiden van een maaltijd.

Voorlichting, advies en instructies geven over hulpmiddelen, voorzieningen en aanpassingen in de thuissituatie, behoren ook tot zijn takenpakket. Verder kan hij jouw partner of familie concreet adviseren over het omgaan met personen met een handicap, valpreventie, ...

Overige zorgverleners

De zorg rond de patiënt wordt niet enkel door artsen, verpleeg- en zorgkundigen toegediend, er zijn nog disciplines die hierbij betrokken zijn. Je kan elk van hen contacteren via jouw zorgteam om een gesprek te regelen.

Psycholoog

Een ziekte of ziekenhuisopname brengen spanningen en emoties mee. Emoties die te beklemmend kunnen worden, zowel voor jou als voor jouw partner of kinderen. Wanneer de confrontatie, twijfels, angsten, verwerking of aanvaarding van jouw ziekte en de bijhorende beperkingen te veel worden, kan je daarover met de psycholoog in vertrouwen spreken. Ook jouw familieleden kunnen bij hem terecht.

De psycholoog zet zich in om samen met jou stil te staan bij gevoelens en belevingen. Daarnaast schenkt hij aandacht aan mogelijke symptomen van een depressie, eventuele geheugenstoornissen, … Ook relationele problemen kunnen besproken worden. Waar je enigszins vastloopt, zoekt hij mee naar een mogelijke gepaste oplossing.

De psycholoog verricht zo nodig een uitgebreide testing van de cognitieve functies en biedt een aangepaste training aan. Zo kan er gewerkt worden rond concentratie, geheugen, plannen en organiseren.

Je kan vragen dat hij langskomt, maar het kan evengoed dat hij jou spontaan een bezoek brengt. Met jouw goedvinden kan de psycholoog ook jouw partner of kinderen uitnodigen voor een gesprek of training.

Sociaal werker

Jouw ziekenhuisontslag wordt reeds voorbereid vanaf de dag dat u op Revalidatie aankomt. Zo zal bij het ontslag een gewikt en gewogen beleid zijn ten aanzien van de ontslagrichting, thuishulp en thuisaccommodatie. De sociaal werker zorgt dat je, eens terug thuis, de juiste hulp en accommodatie krijgt. Dit zal hij met jou bespreken om daarna de nodige afspraken te maken. Eventuele mogelijkheden zijn: oppas thuis, dag- of nachtverblijf in een instelling, een vakantieverblijf of een tijdelijk verblijf in een hersteloord. 

Wanneer een woon- en zorgcentrum, een rusthuis of een rust- en verzorgingstehuis, het meest geschikt blijken, zal hij jou zo goed mogelijk informeren zodat je alle argumenten hebt om de juiste beslissing te nemen, eventueel na een bezoek aan een of meerdere woon- en zorgcentra.

De sociaal werker kan je uitgebreid informeren over de kosten van hulpvoorzieningen en -materialen, mogelijke financiële tegemoetkomingen en administratieve aangelegenheden.

Logopedist

De logopedist is gespecialiseerd om communicatiemogelijkheden te verbeteren. Meestal gaat het om spraaktraining, maar ook schrijven kan geoefend worden. Hij kan hulpmiddelen aanbieden ter communicatiebevordering, oefeningen aanleren om verslikken te verhelpen of tips geven bij concentratieproblemen. Indien nodig zorgt hij bij jouw ontslag voor een vlotte voortzetting van de behandeling.

Levensbeschouwelijke zorg

In het AZ Jan Portaels wordt elke religieuze en filosofische overtuiging gerespecteerd. Daarom informeren wij tijdens het opnamegesprek naar jouw levensbeschouwing om deze te kunnen eerbiedigen en te helpen bij de beleving ervan. Je bent vrij om een vertrouwenspersoon, zoals een priester, dominee, moreel consulent of een andere geloofsbedienaar, uit te nodigen op uw verblijfsafdeling.

De medewerkers van de dienst Levensbeschouwelijke Zorg luisteren graag naar jou en gaan helpend om met spirituele noden. Ze kunnen jou bijstaan in moeilijke momenten van pijn, verdriet, onzekerheid, wanhoop of angst. Daarbij respecteren ze jouw levensvisie, ideologie en keuzes.

Diëtistenteam en keuken

De keukenmedewerkers willen zo goed mogelijk voldoen aan jouw dieetwensen. Indien nodig komt een medewerker hiervoor langs bij jou.

• Nachtkledij: nachtjaponnen of pyjama’s, kamerjas, comfortabele pantoffels, …
• Dagkledij: ondergoed, bovenkledij (jurken, broeken, hemden, pulls en jogging), goedzittende gesloten schoenen, kousen, …
• Toiletgerief: handdoeken en washandjes, zeep, tandpasta, tandenborstel, kam of borstel, scheerapparaat, …
• Hulpmiddelen: wandelstok, krukken, tandprothese, hoorapparaat, bril, steunkousen, stomamateriaal, … kaartje met bijvoorbeeld pacemakergegevens.

Je mag kleine persoonlijke voorwerpen met emotionele waarde meebrengen zoals fotokaders, een beeldje, … Wij raden aan om geen waardevolle voorwerpen of grote sommen geld mee te brengen. Als het niet anders kan, kunnen waardevolle voorwerpen in de ziekenhuiskluis bewaard worden.

Voorbereiding

Jouw ontslag uit het ziekenhuis wordt al van bij de start van jouw opname gaandeweg voorbereid. Zo kan de overgang naar huis vlot verlopen.

We streven ernaar jou zo snel mogelijk uit het ziekenhuis te kunnen ontslaan op voorwaarde dat je veilig kan functioneren en de gestelde doelen bereikt zijn. Hiervoor zijn soms aangepaste hulpmiddelen vereist of professionele thuisverzorging.

De sociaal werker zal reeds kort na jouw ziekenhuisopname met jou overleggen om jouw ontslag zo goed mogelijk voor te bereiden en daar de nodige afspraken rond te maken. Hij kan jou inlichten over mogelijke tegemoetkomingen en helpen bij administratieve zaken.

Ook kan je bij hem terecht voor informatie over een hersteloord, vakantieverblijf of woon- en zorgcentrum voor dag-, nacht- of permanent verblijf. Er kan zelfs een proefontslag worden gepland, bijvoorbeeld voor een dag, een dag plus een nacht of een volledig weekend.

Thuiszorg en thuisaccommodatie

Om in een veilige thuissituatie te kunnen leven, kan het nodig zijn beroep te doen op professionele thuisverzorgers, zoals hulp van een thuisverpleegkundige, gezins- of bejaardenhelpster, poetshulp, kinesist, warme maaltijden aan huis,  mindermobielencentrale, ...

De sociaal werker kan jou adviseren welke hulp en hoeveel hulp nodig is, alsook over de kostprijs. Van zodra jouw ontslagdatum gekend is, kunnen afspraken worden gemaakt opdat deze hulp naadloos aansluit op jouw ziekenhuisontslag.

De ergotherapeut beschikt over uitgebreide informatie met afbeeldingen van allerlei accessoires die de dagelijkse activiteiten kunnen vergemakkelijken of veiliger maken, zoals een toiletverhoger of toiletstoel, een personenalarmsysteem, allerlei handvaten, antislipmateriaal voor in de douche of op tafel, aangepast bestek, bellicht, traphekje, … Hij zal jou hierover graag adviseren.

Alle aangeleerde oefeningen en adviezen zijn slechts zinvol als de herwonnen capaciteit ook thuis verder wordt gebruikt en gestimuleerd. Jouw onmiddellijke omgeving is hiertoe de beste stimulans.

Ambulante revalidatie

In bepaalde situaties kan je revalidatie na het ziekenhuisontslag verder gezet worden op ambulante basis in het AZ Jan Portaels. Een team van kinesitherapeuten, ergotherapeuten en logopedisten staat klaar om jou één of meerdere keren per week te behandelen in de daartoe uitgeruste lokalen.

Meer concrete informatie hierover kan je bij de revalidatiearts of het zorgteam van de afdeling Revalidatie verkrijgen.

Thuisvervangende instelling

Ondanks intensieve revalidatie kan niet iedereen terug naar huis. Sommigen hebben de zorg nodig van een woon- en zorgcentrum (WZC). De duur van een ziekenhuisverblijf is beperkt en de wachttijden voor een woon- en zorgcentrum zijn vaak lang. Daarom is het van groot belang dat je zo snel mogelijk jouw wensen kenbaar maakt wanneer een terugkeer naar huis niet meer mogelijk is.

De sociaal werker kan jou informeren over de verschillende mogelijkheden en de bijhorende financiële implicaties om zo tot de beste keuze te komen. 

Indien er op het moment van jouw ziekenhuisontslag nog geen plaats is in het woon- en zorgcentrum van jouw keuze, zal de sociaal werker helpen in het zoeken naar een tussenoplossing.

Wat krijg je mee bij ontslag? 

Bij uw ziekenhuisontslag krijg je een ontslagbrief mee bestemd voor uw huisarts. Dit is een verslag van alle onderzoeken en behandelingen die tijdens jouw ziekenhuisverblijf zijn gebeurd. Overhandig hem vrij snel aan jouw huisarts.

Indien van toepassing krijg je voorschriften mee voor thuisverpleging, kinesitherapie en eventuele hulpmiddelen zoals een rollator, rolmobiel, ... Op het moment van jouw ontslag wordt een datum vastgelegd voor een controleafspraak bij jouw behandelend orthopedist of verwijzend arts.

Partner en familie

De rol van de partner, kinderen en naaste familie of vrienden is erg belangrijk in elk revalidatieproces. Op lange termijn zijn zij het vaak die de herwonnen activiteit thuis mee helpen te onderhouden of zelfs verbeteren. 

Tijdens jouw ziekenhuisverblijf is vooral hun morele steun door veelvuldige bezoeken, erg belangrijk. Omdat zij jou, in het begin van het revalidatieproces, meestal in de zetel zien zitten, merken ze misschien weinig beterschap. Gaandeweg als je beter, maar ook veiliger, mobiel bent, zal jouw omgeving meer worden ingeschakeld om tijdens de bezoekuren samen met jou activiteiten te ondernemen. 

De partner of het verzorgend familielid kan uitgenodigd worden voor een oefening om bijvoorbeeld samen met jou gemakkelijker uit bed en uit de stoel te komen, met jou veilig aan de arm te stappen of samen de trap op en af te gaan, … Hij kan ook uitgenodigd worden voor een korte uiteenzetting over jouw aandoening en om adviezen en tips mee te geven.

Gesprek met de arts

De revalidatiearts is telefonisch bereikbaar op woensdag tussen 10u en 12u. De zaalarts, internist is telefonisch bereikbaar elke vrijdag tussen 15u en 18u. Indien de patiënt of een familielid met één van hen een persoonlijk gesprek wenst, kan dit via het zorgteam geregeld worden.

Rondetafelgesprek met revalidatieteam

Bij een meer complexe revalidatie of om een degelijk inzicht in de situatie te geven voor een betere toekomstplanning, kan een rondetafelgesprek worden georganiseerd.

Hierbij wordt aan de geïnteresseerde familieleden door de betrokken therapeuten en de revalidatie-arts de huidige toestand en het functioneren van de revalidant toegelicht en worden samen de mogelijkheden voor de toekomst besproken. Ook de huisarts of professionele thuisverzorgers kunnen hierbij aanwezig zijn indien dit een meerwaarde kan betekenen.

Huisarts

Je huisarts wordt sowieso door het AZ Jan Portaels geïnformeerd over jouw ziekenhuisopname. Bij belangrijke beslissingen in verband met jouw gezondheid overleggen wij ook met jouw huisarts. Wij brengen hem eveneens op de hoogte van jouw ontslag uit het ziekenhuis.

De sociaal werker die verbonden is aan de afdeling Revalidatie, neemt waar nodig contact op met jouw huisarts om te overleggen over de beste ontslagmodaliteiten.

We raden jou aan om met jouw huisarts contact op te nemen telkens je daartoe de behoefte hebt. Zeker wanneer je een moeilijke beslissing moet nemen. Jouw huisarts kent jou tenslotte al langer en kent jou in jouw gewone doen. Hij is tevens altijd welkom op de afdeling Revalidatie en zal jou ook in het ziekenhuis graag bijstaan.