Ziekenhuishygiëne

Het team Ziekenhuishygiëne in het AZ Jan Portaels heeft als belangrijkste opdracht de beheersing van zorggerelateerde infecties. De maatregelen die het team uitvaardigt, zijn er dan ook op gericht dat patiënten tijdens hun verblijf in het ziekenhuis geen infecties oplopen.  

Dit doen we onder meer door:

• ontwikkeling, implementatie en opvolging van de standaard voorzorgsmaatregelen ter preventie van overdracht van besmettelijke ziekten
• surveillance van infectieziekten
• opzetten van een epidemiebeleid
• opvolgen van hygiëne-aspecten in het operatiekwartier en het verloskwartier
• implementatie van richtlijnen van officiële instanties
• uitwisselen van ervaringen en informatie met andere instellingen binnen het kader van een samenwerkingsplatform

Indien een patiënt een infectie heeft die niet aanwezig was bij opname en 48u na de opname in het ziekenhuis optreedt, spreekt men van een zorggerelateerde infectie. Een deel van deze zorginfecties zijn vermijdbaar, maar jammer genoeg niet allemaal. 

Er zijn verschillende maatregelen die zorginfecties voorkomen, maar handhygiëne - het ontsmetten van de handen met handalcohol of het wassen met water en zeep - is de meest eenvoudige en doeltreffende manier. Met onze handen kunnen we immers micro-organismen overdragen.  

Gemiddeld zitten op de handen zo’n 1.500 micro-organismen per vierkante centimeter waardoor ze een belangrijke oorzaak zijn van overdracht van bacteriën en virussen. De meeste zijn onschuldig, maar soms kunnen ze ook infecties veroorzaken. Om te voorkomen dat we met onze handen micro-organismen van de ene persoon op de andere overdragen wordt handhygiëne toegepast.

Daarom dient het zorgpersoneel op verschillende momenten in de zorg handhygiëne uit te voeren.

Voor zorgmedewerkers zijn er vijf belangrijke momenten om handhygiëne toe te passen:  

• Vóór ze de patiënt aanraken.  
• Vóór ze een propere of invasieve handeling uitvoeren (bv. voor een bloedafname).  
• Na contact met voorwerpen of oppervlakken in de directe omgeving van de patiënt (bv. nachttafel, bed).  
• Na handelingen die hen kunnen blootstellen aan lichaamsvochten of slijmvliezen van de patiënt (bv. bij het leegmaken van de urinezak).  
• Nadat ze de patiënt voor de laatste keer hebben aangeraakt.  

Laat uw waardering blijken wanneer ze hun handen ontsmetten tijdens de zorgverlening. Als je denkt dat ze het vergeten zijn, vraag dan vriendelijk of ze hun handen hebben ontsmet. Je bent als patiënt immers een volwaardige partner bij het bevorderen van de kwaliteit van de zorgverlening.  

Naast deze vijf momenten is het ook cruciaal dat zorgmedewerkers geen ringen, armbanden of horloges aan de pols dragen. De nagels moeten steeds kort geknipt en verzorgd zijn. Nagellak en kunstnagels mogen niet gedragen worden. Al deze factoren kunnen namelijk een bron van besmetting zijn.

Ook als patiënt en bezoeker kan je een bijdrage leveren aan het voorkomen van infecties. Dit is niet alleen belangrijk om te voorkomen dat je micro-organismen overdraagt naar andere personen, maar ook om te voorkomen dat je zelf ziek wordt:

• Was de handen met water en zeep na elk toiletbezoek.
• Nies of hoest in de plooi van je elleboog en niet in de handen. Indien je toch in de handen niest of hoest, was deze nadien met water en zeep.
• Ontsmet als bezoeker je handen vóór en na het bezoek. Zo voorkom je enerzijds dat je micro-organismen binnenbrengt en anderzijds dat je zelf micro-organismen opraapt uit de omgeving van de patiënt.
• Ga niet op bezoek als je zelf ziektesymptomen vertoont (verkouden, misselijk, diarree, koorts).
• Raak infusen, katheters en verbanden van wonden niet aan.
• Indien je als patiënt of bezoeker de handen niet kan wassen of ontsmetten, vraag dan een medewerker om hulp.

Gebruik je handalcohol? Breng handalcohol aan op droge handen zonder de teut van de dispenser aan te raken. Tweemaal pompen levert meestal voldoende product. Wrijf de handen gedurende 30 seconden zorgvuldig over elkaar. Ook vingertoppen en nagels, duimen, gebieden tussen vingers en polsen goed inwrijven.

Gebruik je water en zeep? Maak de handen en polsen nat onder stromend water uit de kraan. Voorzie de handen van vloeibare zeep uit een dispenser zonder de tuit van de dispenser aan te raken. Wrijf de handen zorgvuldig over elkaar. Ook vingertoppen en nagels, duimen, gebieden tussen vingers en polsen goed inwrijven. Spoel de handen en polsen af onder stromend water uit de kraan tot alle zeepresten verwijderd zijn. Droog de handen en polsen af met een wegwerpdoekje. Sluit de kraan met het wegwerpdoekje zodat de handen niet opnieuw besmet raken met micro-organismen die zich op de kraan bevinden.

Meer info omtrent handhygiëne vind je op de website www.ubentingoedehanden.be