Chemotherapie, wat nu?
Het is vooraf onvoorspelbaar in welke situatie je na de chemobehandeling terechtkomt. Maar jouw leven is hoe dan ook ingrijpend veranderd en je zal een nieuw evenwicht moeten vinden. Allerlei vragen dringen zich wellicht op. Hoe kijk je zelf tegen het leven aan? Welke invloed heeft de ziekte op jouw relatie met jouw levenspartner, familie, vrienden? Kan je blijven werken?
Hiermee omgaan kan een drukkende, emotionele taak zijn waarbij je de steun van de mensen om je heen goed kan gebruiken. Informeer je over jouw nieuwe situatie, de praktische gevolgen ervan, zoals werksituatie, wonen, inkomen, verzekeringen, ...
Zoek steun in het vinden van een nieuwe balans. Dat kan professionele hulp zijn, bijvoorbeeld bij jouw huisarts, sociale dienst, psycholoog of psychotherapeut. Maar je kan ook steun vinden bij lotgenoten, via een vereniging van mensen met kanker.
Betrek jouw naaste omgeving bij de zoektocht, praat met jouw levenspartner, familie, vrienden, hoe je tegen het leven aankijkt, wat er in je omgaat, hoe je de ziekte en gevolgen een plaats tracht te geven.
Ziek zijn brengt zorgen, emoties en spanningen met zich mee. Een gesprek over aspecten die zwaar wegen in de beleving van jouw ziekte, in de relatie met jouw omgeving of gevoelens, kan mogelijk verheldering brengen en een nieuw houvast bieden. De sociaal werker [link naar sociale dienst], psycholoog [link naar psychologen] en de dienst Levensbeschouwelijke Zorg [link naar LBD], kunnen helpen oplossingen te zoeken voor moeilijkheden die jouw ziekte en behandeling met zich meebrengen.
Voor persoonlijke, familiale, financiële, administratieve of praktische problemen kan u een beroep doen op de sociaal werker. Zij kunnen helpen naar oplossingen als de psychische belasting te zwaar doorweegt, helpt bij aanvragen van sociale voorzieningen, regelt extramurale hulp (gezinshulp, thuisverpleging, …), verplaatsingsvergoedingen, formaliteiten voor terugbetaling van prothesen, pruiken, … en psychosociale ondersteuning.
Chemotherapie en voeding
Gezonde voeding is belangrijk, maar tijdens een chemobehandeling speelt voeding een nog grotere rol. Een specifiek dieet is niet nodig op voorwaarde dat je voldoende eiwitten, vitaminen en mineralen opneemt.
Een gevarieerd en evenwichtig voedingspatroon bestaat uit melk en melkproducten, mager vlees en peulvruchten.
Vers fruit en rauwe groenten zijn een bron van vitaminen vooral van vitamine C.
Ongezuiverde graanproducten zoals volkorenbrood en zilvervliesrijst bevatten allerlei mineralen, eiwitten en vezels.
Drink minstens anderhalve liter water per dag voor een vlotte uitscheiding van cytostatica-afbraakstoffen.
Matig alcoholverbruik tot maximum één glas per dag en vermijd alcohol 24 uur voor en 48 uur na een chemokuur.
Mochten bepaalde voedingsmiddelen verboden zijn, wordt dit duidelijk meegedeeld bij de start van de behandeling. Bij voedingsproblemen kunnen we steeds de hulp van een diëtist inschakelen.
Mocht jouw eetlust gering zijn, kunnen meerdere kleine maaltijden verspreid over een dag, voedzame dranken of tussendoortjes eventueel helpen.
Chemotherapie en seksualiteit of vruchtbaarheid
Bepaalde cytostatica kunnen tijdelijk seksuele verlangens verminderen. Jouw relatie kan hierdoor extra onder druk komen te staan. Naast een seksuele relatie echter blijven andere uitingen van liefde, zoals tederheid, respect, luisteren, liefkozen, … ook heel belangrijk. Er zijn geen tegenindicaties voor een normale seksualiteitsbeleving.
Chemotherapie kan de vruchtbaarheid enigszins beïnvloeden. Bij vrouwen kunnen de maandstonden onregelmatig worden, tijdelijk of zelfs definitief stoppen. Menopauzeverschijnselen bij vrouwen, vooral warmteopwellingen, kunnen zich voordoen of toenemen.
Bij mannen kan het aantal zaadcellen in het sperma tijdelijk of definitief afnemen. Je kan overwegen sperma af te staan aan een spermabank voor de opstart van een chemokuur, om het zo later eventueel te gebruiken in het kader van een kunstmatige bevruchting.
Het is van belang tijdens de chemobehandeling, alsook een tijdlang daarna, voldoende voorzorgen te nemen om een zwangerschap te voorkomen aangezien cytostatica geboorteafwijkingen kunnen veroorzaken. Bespreek dit zeker met jouw arts.
Chemotherapie en werken of hobby’s
Chemotherapie kan gevolgen hebben voor de dagdagelijkse activiteiten. Er zijn patiënten die hun normale activiteiten grotendeels kunnen voortzetten. Veel hangt af van de aard van het werk en van de afspraken die je hieromtrent met jouw werkgever kan maken.
Wanneer je je goed voelt, mag je gerust doorgaan met jouw werk, hobby’s en sportactiviteiten. De fitheid van de meesten na een kankerbehandeling is vrij laag.
Vermoeidheid is een van de meest voorkomende nevenwerkingen van de ziekte en de behandeling. Spiermassa, kracht en coördinatie zijn misschien afgenomen.
Regelmatig bewegen helpt bij het opbouwen van de conditie en heeft een gunstige invloed op herstel. Vermijd activiteiten met een risico op verwondingen. Put je niet uit en neem tijdig voldoende rust.
Indien je van plan bent op vakantie te vertrekken, overleg dan eerst met de behandelend arts vooraleer definitieve regelingen te treffen. Vermijd zonnebaden tijdens de volledige duur van de chemobehandeling om onder andere huidreacties te vermijden.
Chemotherapie en auto rijden
Bespreek met de arts welke wijze van vervoer het meest geschikt is. Het is af te raden zelf een vervoermiddel te besturen. Voor ambulante chemotherapie is een wettelijke tussenkomst in vervoerskosten voorzien. Bepaalde ziekenfondsen hebben een voordelige regeling voor het vervoer van hun leden.
Meer informatie hieromtrent krijgt je bij jouw ziekenfonds zelf. Na de chemotherapie ontvangt je van het zorgteam een vervoersattest dat je kan indienen bij het ziekenfonds.