Algemene tips bij smaak- en geurveranderingen
Breng afwisseling doorheen de maaltijden en binnen dezelfde maaltijd zowel naar smaak (zout en zoet), textuur (zacht en krokant), temperatuur (warm en koud), bereidingswijze (pan en oven),…
Neutraal smakende voedingsmiddelen worden meestal goed verdragen (zuivel- en graanproducten, fruit, salades,…).
Gerechten op kamertemperatuur of koud smaken doorgaans lekkerder dan warme bereidingen.
Zachtere voeding zoals pudding, shakes, yoghurt,… lukt soms beter dan harde voeding zoals stokbrood, noten,...
Voedingsmiddelen met een sterke of pikante smaak kunnen helpen om een onprettige smaak weg te nemen, net als munt, basilicum, citroen en zoetzure sauzen.
Mijd tijdelijk gerechten die een afkeer oproepen. Probeer ze af en toe wel eens opnieuw want de afkeer verdwijnt doorgaans op termijn.
Experimenteer met gerechten en bereidingen. Dingen die je vroeger niet lustte, nieuwe smaken,…
Warme en ovenbereide voedingsmiddelen, gefrituurde gerechten, rood vlees, vis, spek, broccoli, bloemkool, ui en spruitjes roepen vaak tegenzin op.
Combineer vleesgerechten met friszoete bereidingen zoals appelmoes, perzik, veenbessen,…
Vermijd etenslucht door anderen de maaltijden te laten bereiden, uit de keuken te blijven tijdens de bereiding, de bereidingstijd zo kort mogelijk te houden door voor voorbereide voedingsmiddelen/gerechten en/of koude gerechten te kiezen.
Drink bruisend water met een zure of bittere smaak (voeg citroen of sinaasappelsap toe, let wel op bij mondontsteking!). U kan ook andere koolzuurhoudende dranken met en zure of bittere smaak uitproberen (vb. bitter lemon).
Rook niet!
Zorg voor een goede mond- en tandhygiëne: zie verder voor tips rond mondhygiëne.
Cosmetica, bloemen, tabaksrook en schoonmaakmiddelen roepen ook vaak tegenzin op.
Sterke smaak
Eet gerechten op kamertemperatuur of koud. Voeg avocado, olijfolie of pindakaas toe. Probeer neutraal smakende voeding zoals:
Toast en crackersGranen zoals havermoutAardappelpureeRijstPasta en noedelsMelkVanillepuddingCottage cheeseVoeg avocado, olijfolie of pindakaas toe.
Weinig smaak
Versterk smaken met zout, suiker, citroen, kruiden, specerijen, zoetzure saus, barbecuesaus, mosterd, ketchup, sojasaus, ui, look,…Zuur en bitter smakende voeding stimuleren de smaakZorg voor veel afwisseling in je voeding, combineer zelfs binnen één maaltijd verschillende smakenKauw goedZorg voor een goede mond- en tandhygiëne: zie verder voor tips rond mondhygiëneRook niet!Bij dik tongbeslag borstel je best je tong voor de maaltijdBij droge mond door de radiotherapie vermijd je best droge en plakkerige voeding. Drink bij iedere hap een beetje.
Bittere smaak
Friszure dranken geven een frisser gevoel in de mond (sap van citrusvruchten, limonade,…) Gebruik deze wel niet bij mondzweren.Probeer zure voeding of zure snoep maar niet bij mondzwerenEet citroensnoepjes, kauwgom, pepermuntProbeer zoetere voedingVervang rood vlees door gevogelte, vis, eieren, bonen en kaasMarineer vlees/gevogelte met fruitsap, soja-, zoete-, zure-, wijn-, azijn- of barbecuesaus
Soms zal neutraal smakende voeding ook beter gaan:
Toast en crackersGranen zoals havermoutAardappelpureeRijstPasta en noedelsMelkVanillepuddingCottage cheese
Zure smaak
Voeg room of melk toe ( vb. groenten in een room- of melksaus)Voeg wat suiker toe aan voedingsmiddelen en bereidingenVerwerk fruit tot moes
Zoute smaak
Kies voor zoutarmere bereidingen en productenVoeg suiker toe aan voedingsmiddelen en bereidingenVoeg wat kaneel toe aan fruit
Metaalsmaak
Gebruik plastieken bestekVermijd voeding uit blikDrink voldoendeVervang rood vlees door gevogelte, vis, eieren, bonen en kaasMarineer vlees/gevogelte met fruitsap, soja-, zoete-, zure-, wijn-, azijn-, of barbecuesausVersterk de smaak van je voeding met sterke kruiden en specerijenFriszure dranken geven een frisser gevoel in de mond (fruitsappen, limonade,…)Eet citroensnoepjes, kauwgom, pepermuntProbeer zure voedingProbeer zoetere voedingKoude of diepgevroren voeding lukt vaak beter (vb. roomijs)Eet vers fruit zoals ananas
Zoete smaak
Verdun sappen en milkshakes met water, melk of ijsProbeer zuur smakende voeding, drankjes, snoep (opletten met mondzweren)Voeg citroen of Worcestershiresaus toeVoeg wat zout toe aan pudding, roomijs en milkshakes om de zoete smaak te verminderenVoeg wat zout of yoghurt toe aan fruit om de zoete smaak te verminderen
Afkeer voor bepaalde voedingsmiddelen
Een afkeer voor bepaalde voedingsmiddelen ontstaat door inname van voedsel waarna je misselijk werd en/of moest braken.
Als de misselijkheid veroorzaakt wordt door de behandeling, vraag je best aan je arts om medicatieEet niet vlak voor of na chemotherapie of bestraling ter hoogte van de buik of bekkenEet de dagen van die behandeling telkens andere voedingsmiddelen
Schakel een ‘zondeboksmaak’ in. Eet iets vlak voor de therapiesessie, tussen de normale maaltijd en de behandeling (vb. sterk smakend snoepgoed). De afkeer richt zich dan tegen deze smaak in plaats van je gewone voeding en dingen die je graag lust.
