Wat fijn dat je je stage bij ons komt lopen, van harte welkom op de sociale dienst van het AZ Jan Portaels.
Hiernder vind je praktische informatie over onze dienst, ons team en wat je van je stage mag verwachten. We raden je aan om ze door te nemen vóór je eerste stagedag, zodat je goed voorbereid van start kan gaan.
Tijdens je stage sta je er zeker niet alleen voor. Je kan steeds terecht bij de maatschappelijk werkers of andere collega’s met je vragen of twijfels. We vinden het belangrijk dat je je welkom en ondersteund voelt, en dat je hier de ruimte krijgt om te leren en te groeien.
We wensen je een leerrijke, boeiende en fijne stage toe!
Welke leermogelijkheden zijn er op deze dienst?
De Sociale Dienst (SD) maakt deel uit van het Zorgdepartement binnen AZ Jan Portaels. Binnen de ziekenhuisafdelingen werkt de sociale dienst nauw samen met de zorgprogramma’s. We hechten veel belang aan interdisciplinaire en transmurale zorg, waarbij we ‘zorg op maat’ willen bieden aan onze patiënten.
Op verschillende afdelingen vindt er wekelijks een multidisciplinaire teamvergadering plaats, waarbij de medewerkers van de sociale dienst actief betrokken zijn. Tijdens deze vergaderingen worden ziekenhuisbrede thema’s en algemene informatie besproken.
Het team
Binnen de Sociale Dienst van AZ Jan Portaels werken sociaal verpleegkundigen, maatschappelijk werkers, een bachelor in readaptatiewetenschappen en administratief personeel. Ondanks de verscheidenheid aan diploma’s worden alle medewerkers binnen de Sociale Dienst aangeduid als ‘sociaal werker’. Dit is ook de meest gangbare term in recente vakliteratuur.
De sociaal werkers in het ziekenhuis worden toegewezen aan specifieke diensten, rekening houdend met onder andere hun werkuren en de werkbelasting van de afdelingen. Het doel is om patiënten binnen een cluster van diensten dezelfde sociaal werker te laten ontmoeten. Dit zorgt ervoor dat een patiënt tijdens zijn ziekenhuisverblijf niet met meerdere sociaal werkers in aanraking komt.
De rol
Hulpvragen bereiken de sociaal werker op uiteenlopende manieren. Vaak zijn het verpleegkundigen of zorgkundigen die tijdens hun dagelijkse zorg situaties opmerken die sociaal-maatschappelijke ondersteuning vereisen. Denk bijvoorbeeld aan een verzorgende die vaststelt dat een patiënt geen proper linnen heeft.
Daarnaast komt het regelmatig voor dat een behandelend arts, de patiënt zelf of diens familie een hulpvraag formuleert. Een orthopedisch chirurg kan bijvoorbeeld inschatten dat de mobiliteit van een patiënt na een operatie lange tijd beperkt zal zijn, wat aanleiding geeft tot verdere ondersteuning.
Ook externe hulpverleners, zoals een thuisverpleegkundige, kunnen sociale problemen signaleren. Wanneer zij onrust of bezorgdheden opmerken in de thuissituatie van een patiënt, geven ze dit vaak door aan het ziekenhuis.
Verder zijn de wekelijkse multidisciplinaire teamvergaderingen een belangrijke bron van informatie. Sociaal werkers nemen hier actief aan deel en gebruiken hun professionele intuïtie om in te schatten of tussenkomst nodig is. Tijdens deze vergaderingen wordt er ook ingezet op het sensibiliseren van de andere zorgverleners, zodat zij sneller signalen van sociale noden leren herkennen en doorgeven.
Ten slotte speelt het Geriatrisch Support Team (GST) een rol bij het detecteren van hulpvragen. Bij het afnemen van een risicoprofiel kunnen zij patiënten aanduiden waarbij de inschakeling van de sociale dienst een duidelijke meerwaarde kan betekenen.
Enkele reflecties uit de praktijk
De verblijfsduur in een acuut ziekenhuis is vaak kort, waardoor al bij de opname nagedacht moet worden over het ontslag. In veel gevallen kan de patiënt naar huis met de juiste ondersteuning. De sociaal werker informeert en begeleidt daarbij, maar stimuleert ook dat de patiënt of familie zelf stappen zet. Autonomie en betrokkenheid blijven daarbij centraal staan.
Als terugkeer naar huis niet haalbaar is, wordt er samen met de patiënt en het netwerk gekeken naar andere oplossingen, zoals een opname in een zorginstelling. Dergelijke gesprekken zijn vaak emotioneel beladen en hebben soms ook financiële gevolgen.Ook veranderingen in de fysieke situatie kunnen zwaar doorwegen, bijvoorbeeld wanneer iemand onverwacht met een stoma naar huis gaat. Sociaal werkers zijn er dan om te ondersteunen, zowel praktisch – zoals bij administratie – als emotioneel, door nabij te zijn en te luisteren. Ze proberen zo de impact van de opname te verzachten en het hersteltraject menselijker te maken
De taakomschrijving
Sociaal werkers in het ziekenhuis ondersteunen patiënten bij problemen die voortkomen uit hun ziekte of herstel, zowel op psychosociaal als praktisch vlak. Hieronder volgt een gedetailleerd overzicht van hun taken.
- 1. Psychosociale begeleiding
Individuele begeleiding: ondersteuning bij emotionele, relationele en maatschappelijke problemen.Begeleiding binnen het familiesysteem: ondersteuning voor de patiënt in de context van zijn of haar familie.Begeleiding binnen de maatschappelijke context: wegwijs maken, motiveren en bemiddelen.
Voorbeelden van psychosociale begeleiding:Bemiddeling tussen patiënt, familie en ziekenhuispersoneel (bv. artsen).Klachtenopvang en doorverwijzing naar ombudsfunctie.Begeleiding bij familiale conflicten die de medische behandeling bemoeilijken.Hulp bij het zoeken naar huisvesting, werk, of voorbereiding op plaatsing.Opvang bij slecht-nieuwsgesprekken, motivatie voor budgetbeheer.Opvang in crisissituaties, zoals op de spoedafdeling.Regelen van tolken voor communicatiebehoeften.
- 2. Administratieve taken en materiële begeleiding
Algemene administratieve taken: bijhouden van patiëntendossiers, registraties voor jaarverslagen, etc.Financiële administratieve taken:Bewaring van waardevolle voorwerpen.Bemiddeling bij afbetalingsplannen en aanvragen van sociale voordelen.Verzoekschriften voor bewindvoering en aanvragen van onderstandswoningen.
Sociaal administratieve taken:Voorbereiden van opnamedossiers voor rusthuizen.Hulp bij correspondentie bij probleemsituaties.Opvolging van patiënten uit transit- of repatriëringszones.Opvolging van OCMW-cliënten.
Juridisch administratieve taken:Hulp bij procedures zoals collocatie en contacten met notarissen, gerecht endeurwaarders.
Materiële ondersteuning:Regelen van praktische zaken zoals krant, post, wasserij, dierenoppas.Zorg voor sociaal geïsoleerde personen (kledij, toiletgerief, financiële regelingen).Vervoer naar huis organiseren.
- 3. Specifieke taken
Informatieverstrekking en doorverwijzing:Informatie over voorzieningen zoals OCMW, thuisverpleging, en verzekeringen.Organiseren van doorverwijzing naar gespecialiseerde diensten (bijv. Revalidatie).
Ontslagmanagement:Beoordelen van noden en mogelijkheden van de patiënt/familie.Concrete acties voor ontslagvoorbereiding, rekening houdend met overheidsreglementen over ligdagduur.
Plaatsingsregelingen:Informatie over keuze en aanvraagprocedure voor instellingen.Begeleiding bij verwerking van plaatsing en contact met instellingen.
Intramuraal Overleg:Deelnemen aan wekelijkse teamvergaderingen en sociale context bespreking.Dienstoverleg met sociaal werkers over sociaal werkgerelateerde thema’s.Sensibilisatie van zorgteams voor een holistische benadering van patiënten.
Extramuraal Overleg:Deelnemen aan vergaderingen van de gezondheids- en welzijnssector.Bijhouden van de sociale kaart en onderhouden van contacten met woon- en zorgcentra.
Vorming en Opleiding:Individuele bijscholing en begeleiding van studenten.Sensibilisatie van ziekenhuispersoneel en correcte doorverwijzing naar extramurale collega's.
- 4. Afdelingsgebonden taken
Moeder- en kindzorg:Psychische en praktische ondersteuning bij doodgeboorte of geboorte van een gehandicapt kind.Contacten met vertrouwensartsencentra en opvang bij mishandeling.Voorlichting over zwangerschapsonderbreking, in samenwerking met de psycholoog.
PAAZ en Spoed:Opvang van patiënten in crisissituaties, zoals suïcidepogingen.
Revalidatie:Aanvragen van invaliditeit en ondersteuning bij revalidatieprocessen.
Heelkunde:Ondersteuning voor stomapatiënten, borstoperaties en amputaties.Inschakelen van zelfhulpgroepen en vrijwilligers.
Oncologie:Aanvragen via het Kankerfonds, tussenkomst voor vervoersonkosten en haarprothesen.Contacten met de Vlaamse Liga tegen Kanker en Kankerstichting.
Pneumologie:Regelen van zuurstofconventie voor patiënten die zuurstof nodig hebben thuis
De betrokken afdelingen
De sociale dienst is aanspreekbaar binnen het hele ziekenhuis, maar is vooral actief op onderstaande afdelingen. Op deze diensten werken we nauw samen met patiënten, hun netwerk en het zorgteam rond sociale, financiële en praktische vragen.
- Spoedgevallen
Onze spoedafdeling heeft een erkende MUG-functie en werkt nauw samen met Intensieve Zorgen. Ook hier kan de sociale dienst tussenkomen bij crisissituaties of als er dringende sociale vragen zijn.
- Heelkunde
De heelkundige afdelingen zijn gegroepeerd rond het operatiekwartier. Heelkunde 1 behandelt algemene heelkundige ingrepen. Heelkunde 2 focust op orthopedie, traumatologie en spinale chirurgie. In het daghospitaal komen patiënten voor kleinere ingrepen of pijnbehandelingen.
- SP-locomotorische revalidatie
Deze afdeling begeleidt patiënten na een operatie of ziekteperiode. Het doel is om het dagelijkse functioneren opnieuw op te bouwen. Er wordt intensief samengewerkt met kinesisten, ergotherapeuten, psychologen en sociaal werkers.
- Inwendige Geneeskunde
Geneeskunde 1 focust op oncologie, gastro-enterologie, diabetes en CVS. Geneeskunde 2 behandelt patiënten met hart- en longaandoeningen en biedt medium careaan, een tussenvorm tussen intensieve en gewone zorg. In het daghospitaal worden o.a. oncologiepatiënten ambulant behandeld (chemotherapie, bloedtransfusies…).
- Neurologie
Op deze afdeling verblijven patiënten met neurologische aandoeningen zoals beroertes, epilepsie of de ziekte van Parkinson. Neurologie vormt één architecturale eenheid met een geriatrieafdeling.
- Geriatrie
AZ Jan Portaels beschikt over drie acute geriatrieafdelingen, een dagziekenhuis en een consultatiedienst. Hier verblijven oudere patiënten met vaak meerdere aandoeningen en een complexe zorgsituatie. De zorg is multidisciplinair en gericht op fysieke, psychische én sociale ondersteuning.
- Materniteit
Op materniteit worden mama’s en hun pasgeboren baby’s verzorgd. Er is ook een neonatale ruimte voor pasgeborenen met extra zorgen. De sociale dienst ondersteunt hier o.a. bij praktische of sociale vragen rond de thuissituatie of administratie.
- Pediatrie
De kindvriendelijke kinderafdeling vangt kinderen op met uiteenlopende aandoeningen. Er is ook aandacht voor slaaponderzoek en infectiepreventie. De sociale dienst ondersteunt hier kinderen en hun ouders, bijvoorbeeld bij langdurige opnames of complexe gezinssituaties.
- PAAZ (Psychiatrische Afdeling Algemeen Ziekenhuis)
Deze afdeling biedt opvang aan mensen in een crisissituatie of met psychiatrischeproblemen. Er wordt gewerkt vanuit een positieve, mensgerichte visie met oog voor het hele systeem rond de patiënt. De sociale dienst heeft hier een belangrijke rol in de begeleiding en nazorg.
- Palliatieve Zorgen – De Cirkel
Een warme, huiselijke afdeling waar comfort en levenskwaliteit centraal staan voor mensenin een palliatieve fase. Er is veel aandacht voor het ritme en de wensen van de patiënt en diens familie. De sociale dienst biedt ondersteuning op maat, vaak in nauwe samenwerking met de thuiszorg
Hoe ziet een dag op de afdeling eruit?
Werkuren
Je stage-uren lopen in principe van 8u tot 16u. In overleg met je stagebegeleider kunnen deze aangepast worden, afhankelijk van diens aanwezigheid of de eisen van je opleiding. Als je op bepaalde dagen niet aanwezig bent (bv. door lessen op school), bespreek je dit op voorhand met je stagebegeleider.
Kledij en hygiëne
Op je eerste stagedag ontvang je een studentenbadge. Daarmee haal je een witte jasschort uit de kledingautomaat (blok D, 1ste verdieping). Draag deze steeds correct.Het ziekenhuis hanteert strikte regels voor handhygiëne. Dit betekent: geen juwelen of horloges aan handen/polsen, geen kunstnagels. Gebruik de alcoholdispensers in elke kamer om je handen te ontsmetten na elk patiëntencontact.
Maaltijden
In de self-service (blok 0B) kan je eten aan personeelstarief. Toon hiervoor je badge aan de kassa.
Hoe wordt de stagebegeleiding geregeld op de dienst?
Tijdens je stage moedigen we je aan om zo veel mogelijk te observeren. Kijk met aandacht naar de patiënt en zijn context, maar ook naar hoe sociaal werkers handelen, communiceren en beslissingen nemen.
Je krijgt de kans om mee te lopen met een ervaren sociaal werker. Neem actief deel aan kamerbezoeken, telefoongesprekken, rapportering in het sociaal dossier, overleg met collega’s binnen het ziekenhuis en externe partners. Let erop hoe hulpvragen worden opgemerkt en benoemd.
Afhankelijk van je opleidingsjaar en groei tijdens de stage, zal je stap voor stap meer zelfstandig mogen doen. Dit gebeurt altijd in overleg met je mentor en wordt achteraf besproken met gerichte feedback. Sta open voor suggesties en leerpunten – je bent hier om te groeien in het vak!
Maak je stagedoelstellingen tijdig kenbaar en neem initiatief in je leerproces. Je werkt samen met verschillende collega’s, wat je een breed beeld geeft van sociaal werk binnen het ziekenhuis. Als je mentor deeltijds werkt, kun je steeds terecht bij andere sociaal werkers voor ondersteuning.
Verwachtingen
Stel jezelf altijd voor als stagiair, zeker wanneer je zelfstandig aan de slag gaat. Respecteer het beroepsgeheim: alles wat je hoort over een patiënt blijft strikt vertrouwelijk.
Ben je onverwacht afwezig? Breng dan zowel je school als een sociaal werker van het ziekenhuis op de hoogte.
Ondersteuning
Je komt misschien in contact met moeilijke of emotioneel beladen situaties. Heb je daar nood aan een gesprek over? Klop gerust aan bij je mentor of een collega sociaal werker.
Voel je vrij om vragen te stellen en onzekerheden te delen. We begeleiden je graag… wie weet word jij binnenkort wel onze collega
Contactgegevens
Afdelingsgebonden vragen
Voor praktische vragen over de werking van de Sociale Dienst of je werkrooster kan je steeds terecht bij je stagementor in het ziekenhuis of de algemene sociale dienst.
Sociale Dienst AZ Jan Portaelssocialediensten@azjanportaels.be02 257 54 66
Stagegerelateerde vragen
Bij inhoudelijke of organisatorische vragen over je stage kan je terecht bij je stagementorbinnen de Sociale Dienst of je stagebegeleider van de school. De algemene coördinatie van alle stages binnen het ziekenhuis gebeurt door Nicole Galle.
Nicole Gallenicole.galle@azjanportaels.be02 257 55 59
