Wat is vedolizumab?
Vedolizumab (Entyvio®) is een biologisch geneesmiddel dat in een labo gemaakt wordt. Het behoort tot de klasse van de anti-integrines of adhesieremmers. Het verhindert selectief dat de witte bloedcellen vanuit de bloedbaan naar de darm trekken door een eiwit (integrine) op het oppervlak van de witte bloedcellen te blokkeren. Vedolizumab is met andere woorden een darmselectieve immunosuppressieve behandeling en kan gebruikt worden voor de behandeling van darmziekten zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa.
Waarvoor wordt vedolizumab gebruikt?
Bij volwassenen:
Behandeling van matige tot ernstige colitis ulcerosa bij geen of onvoldoende respons op conventionele therapie (corticoïden en immunosuppressiva) of bij intolerantie voor deze therapie.Behandeling van matige tot ernstige ziekte van Crohn, bij geen of onvoldoende respons op conventionele therapie (corticoïden en immunosuppressiva) of bij intolerantie voor deze therapie.
Vedolizumab is niet terugbetaald bij kinderen en jongeren <18 jaar.
De kans op beterschap van jouw ziekte met vedolizumab ligt tussen de 30 en 60%. Het is dus een zeer effectief product, maar het werkt in vergelijking met sommige andere biologische therapieën wat trager. Het maximaal effect is te verwachten tussen 6 en 10 weken, en soms pas na 14 weken. Vedolizumab kan jouw ziekte nooit genezen, enkel onderdrukken. Daarom is het belangrijk om de medicatie verder te zetten, zelfs als er geen ziekteactiviteit meer is. Daarom spreken we vaak over een “aanvalsbehandeling” waarbij we de actieve ontsteking proberen te onderdrukken, en een “onderhoudsbehandeling” waarbij we nieuwe opstoten proberen te voorkomen.
Wat moet er gebeuren voor de opstart van vedolizumab?
Omdat vedolizumab enkel kan opgestart worden bij een actieve matig tot ernstige colitis ulcerosa en ziekte van Crohn wordt voor de start van vedolizumab eerst de ziekteactiviteit nagegaan door middel van een coloscopie en/of beeldvorming.
Voor de behandeling start, word je gecontroleerd op (in)actieve tuberculose en andere ernstige infecties (zoals hepatitis), aangezien vedolizumab soms een opflakkering kan geven van een oude infectie. Dit gebeurt aan de hand van een persoonlijke voorgeschiedenis waarbij eventueel vroeger contact met tuberculose kan worden besproken. Daarnaast wordt er steeds een röntgenfoto van de longen genomen en een tuberculinehuidtest of een bloedafname.
Hoe wordt vedolizumab toegediend?
Vedolizumab bestaat in twee toedieningsvormen:
Een intraveneuze vorm: deze wordt via een baxter rechtstreeks in een ader toegediend in het dagziekenhuis.Een subcutane vorm: deze wordt met een spuit of pen toegediend in de huid. Eerst zal dit gebeuren door een verpleegkundige die jou de handeling aanleert. Nadien kan je zelf de medicatie thuis toedienen.
Spuit en pen
Het moment en de frequentie van de toedieningen is afhankelijk van de toedieningsvorm en kan door jouw arts aangepast worden al naargelang het effect van de medicatie.
Bij de intraveneuze vorm:
Opstartfase: toediening op week 0, 2, 6 (en 10* bij ziekte van Crohn).Onderhoudsfase: standaard elke 8 weken
(2) enkel bij ziekte van Crohn
Een intraveneuze toediening duurt ongeveer 30 minuten.
Bij de subcutane vorm:
Opstartfase: toediening intraveneus op week 0, 2 en 6Onderhoudsfase: start subcutane toediening op week 14, nadien standaard elke 2 weken
De spuiten of pennen worden thuis bewaard in de koelkast, en moeten na gebruik weggegooid worden in een naaldcontainer. Een volle naaldcontainer kan je naar het containerpark brengen.
De dosis van intraveneus toegediende vedolizumab is 300mg, en van subcutaan toegediende vedolizumab 108mg.
Overzicht van toediening en opvolging
Voor de start:
- Bloedname
- Stoelgangstaal: calprotectine (enkel bij ziekte van Crohn)
- Endoscopie
- Screening voor tuberculose:
- Röntgenfoto longen
- Tuberculine-huidtest of bloedafname
- In orde brengen terugbetaling (bijlage A)
Week 0:
- Toediening eerste infuus
Week 2:
- Toediening tweede infuus
Week 6:
- Toediening van derde infuus + raadpleging bij arts
Week 10:
- Bij ziekte van Crohn: eventueel toediening van een extra infuus
Week 12: Evaluatie
- Colitis ulcerosa: linker coloscopie
- Ziekte van Crohn: stoelgangstaal (calprotectine)
Week 14 - ...:
- Raadpleging arts
+ in orde brengen terugbetaling (bijlage B)
+ bloedafname
+ toediening van vierde infuus of start van subcutane injecties
Week 30:
- Raadpleging arts
Zodra jouw ziekte goed onder controle is, zal je elke 6 maanden op controle komen bij jouw arts. Jouw arts zal jou telkens klinisch onderzoeken en een bloedonderzoek laten uitvoeren, en in geval van de ziekte van Crohn ook een stoelgangstaalanalyse. Daarnaast zal jouw arts het terugbetalingsattest voor infliximab jaarlijks vernieuwen. Vergeet niet om op de raadpleging telkens te vragen naar medicatievoorschriften indien je deze nodig hebt.
Verder is een jaarlijks nazicht bij de dermatoloog aangewezen.
Mogelijke nevenwerkingen
Omdat vedolizumab darmselectief werkt, zijn er weinig nevenwerkingen.
Meest voorkomende nevenwerkingen:
Hoofd- en spierpijn: treedt meestal op na de toediening van het infuus en reageert doorgaans goed op pijnmedicatieVerkoudheid
Zeldzame nevenwerkingen
Infecties: meestal gaat het om banale infecties zoals bovenste luchtweginfecties en darminfecties die zo nodig met een antibioticakuur opgelost kunnen worden. Minder frequent gaat het om ernstige infecties, zoals bijvoorbeeld longontsteking, tuberculose, hepatitis B.Allergische reactie: huiduitslag, jeuk, lage bloeddrukHuiduitslag: droge/schilferende huid, kleine eczeemvlekjes. Deze kunnen meestal met een lokale therapie behandeld worden.
Studies tonen geen verhoogd risico aan op kanker of bloedklonters.
Aandachtspunten
Verwittig jouw arts in de volgende gevallen:
Optreden van nevenwerkingenKoorts (>38°C) of ziekteJe bent zwanger of hebt een actieve kinderwensJouw terugbetalingsattest is verlopen
Roken verergert de ziekte van Crohn. Daarom is een rookstop absoluut noodzakelijk.
Zwangerschap en borstvoeding
De behandeling met vedolizumab kan verdergezet worden tijdens de zwangerschap. Er zijn immers geen aanwijzingen dat deze behandeling aanleiding zou geven tot een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen bij de pasgeborene. Hoewel tijdens het laatste trimester van de zwangerschap de medicatie via de placenta (in kleine hoeveelheid) bij de foetus terecht kan komen, tonen studies aan dat het risico op infecties bij de pasgeborene eerder klein lijkt te zijn. Een eventuele therapiepauze tijdens het derde trimester van de zwangerschap wordt daarom steeds minder systematisch aangeraden.
Wel is het zo dat levende vaccins (zoals het rotavirus vaccin) bij de pasgeborene vermeden dienen te worden in de eerste 12 maanden na de geboorte, indien de moeder in contact kwam met anti-integrine behandeling tijdens het derde trimester van de zwangerschap.
Borstvoeding is toegestaan tijdens de behandeling met anti-integrines. Studies tonen immers aan dat de hoeveelheid vedolizumab die in de moedermelk terecht komt heel beperkt is.
Tijdens en voor de zwangerschap is het van groot belang dat er geen ziekteactiviteit meer aanwezig is om het risico op zwangerschapscomplicaties te beperken. Stop dus niet zomaar medicatie zonder dit eerst met jouw behandelend gastro-enteroloog te bespreken.
Tijdens de zwangerschap is er, ongeacht welke behandeling je krijgt, één derde kans dat jouw ziekte stabiel blijft, één derde kans dat jouw ziekte verslechtert en één derde kans dat jouw ziekte verbetert.
Vaccinaties
Patiënten die onder behandeling met vedolizumab staan, mogen geen levend afgezwakte vaccins toegediend krijgen. In de praktijk gaat dit vooral over het vaccin tegen mazelen en het vaccin tegen gele koorts. Als u deze vaccins toch toegediend wil krijgen, dient dit voor de start van de anti-TNFα behandeling toegediend te worden.
Het merendeel van de beschikbare vaccins zijn zogenaamde “geïnactiveerde vaccins”, die zonder problemen toegediend mogen worden.
Gezien het verhoogde infectierisico onder vedolizumab zal uw arts enkele vaccinaties aanraden:
De standaard vaccinaties in België, zoals tetanusJaarlijks griepvaccinVijfjaarlijkse pneumococcenvaccinVaccin tegen hepatitis A en BVaccins tegen covid-19Vaccin tegen humaan papillomavirus (bij jonge patiënten)
Contactgegevens
Voor niet-dringende vragen kan je altijd e-mailen naar onze IBD-verpleegkundige of arts via ibd@azjanportaels.be. jouw e-mail wordt één keer per week zorgvuldig opgevolgd door onze verpleegkundige.
Bij dringende vragen kan je rechtstreeks contact opnemen met:
Jouw arts via het telefoonnummer van het onthaal: 02 254 64 00De spoeddienst tijdens het weekend of 's nachts: 02 257 56 80
